ความรู้จากแพทย์ศรีพัฒน์

การตรวจระดับไขมันในเลือด


อ.พญ.พิธพร วัฒนาวิทวัส

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อ เบาหวาน ไทรอยด์

รหัสเอกสาร PI-IMC-340-R-00

 อนุมัติวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2564


โรคไขมันในเลือดสูงคืออะไร

       โรคไขมันในเลือดสูง เป็นภาวะที่ร่างกายมีระดับไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ อาจเป็นระดับคอเลสเตอรอลสูงหรือระดับไตรกลีเซอร์ไรด์สูงอย่างใดอย่างหนึ่งหรือสูงทั้งสองชนิดก็ได้ ภาวะไขมันในเลือดสูงทำให้หลอดเลือดแข็ง ตีบ อุดตัน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด 

 


สาเหตุของการเกิดภาวะไขมันในเลือดสูง


     1. ภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน


     2. ขาดการออกกำลังกายสม่ำเสมอ


     3. การดื่มสุราหรือสูบบุหรี่เป็นประจำ


     4. รับประทานอาหารที่มีไขมันคอเลสเตอรอลสูง หรือรับประทานอาหารมากเกินความจำเป็นของร่างกาย


     5. โรคหรือการใช้ยาบางชนิด เช่น โรคไทรอยด์ทำงานน้อยกว่าปกติ โรคเบาหวาน โรคไต ยาขับปัสสาวะ ยาสเตียรอยด์ ยาคุมกำเนิด เป็นต้น


     6. พันธุกรรม

 



การตรวจระดับไขมันในเลือด

        การตรวจไขมันในเลือด ต้องงดอาหารทุกชนิด ก่อนเจาะเลือดอย่างน้อย 12 ชั่วโมง โดยข้อมูลที่ได้จะช่วยวินิจฉัยภาวะไขมันในเลือด อันเป็นข้อบ่งชี้ถึงภาวะของโรคหัวใจและหลอดเลือด ที่จะเกิดความเสี่ยงต่อหลอดเลือดแข็ง ตีบ อุดตันหรือไม่ โดยไขมันในเลือดแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลักๆ คือ ไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอล ดังนี้

 

1. ไตรกลีเซอร์ไรด์ (Triglyceride) ร่างกายสามารถสร้างขึ้นเองจากน้ำตาล แป้ง แอลกอฮอล์ และส่วนหนึ่งได้รับจากอาหารที่รับประทานมาก สามารถทำให้หลอดเลือดอุดตันได้ 


การแปลผลระดับไขมันในเลือด


ควรมีระดับไขมันในเลือดไตรกลีเซอร์ไรด์ น้อยกว่า
150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และหากค่าสูงกว่า 160 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ควรปรึกษาแพทย์

ระดับไขมันในเลือด

การแปลผล

น้อยกว่า 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ปกติ

150-199 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ค่อนข้างสูง

200-499 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

สูง

500 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

สูงมาก

 

2. คอเลสเตอรอล (Cholesterol) ร่างกายสามารถสร้างขึ้นเองและส่วนหนึ่งได้รับจากอาหาร แหล่งคอเลสเตอรอลในอาหารพบมากในไข่แดง ปลาหมึก หอยนางรม เครื่องในสัตว์ นม เนย

โดยคอเลสเตอรอลแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ

   

2.1    คอเลสเตอรอลชนิดร้าย (LDL) หากมีระดับสูงเกินไปจะไปสะสมที่เยื่อบุด้านในของหลอดเลือดแดง ทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดแข็ง ตีบ หรืออุดตัน และเป็นตัวการสำคัญในการก่อให้เกิดผลกระทบต่อเส้นเลือด โดยทำให้ผนังเส้นเลือดหนาหรืออุดตัน การแปลผลระดับไขมันในเลือด

ควรควบคุมให้อยู่ในระดับต่ำกว่า 130 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร แต่หากสูงกว่า 130 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ควรปรึกษาแพทย์

 

 2.2    คอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) เป็นชนิดที่มีประโยชน์ ทำหน้าที่นำคอเลสเตอรอลที่เหลือไปทำลายที่ตับ ป้องกันการเกิดภาวะเลือดแดงแข็ง และไขมันอุดตันในเส้นเลือด รวมทั้งหากระดับ HDL สูง จะสามารถป้องกันการอุดตันของเส้นเลือดได้


การแปลผลระดับไขมันในเลือด

ค่าปกติในผู้ชาย คือ 27-67 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และควรมีค่ามากกว่า 40 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร  ค่าปกติในผู้หญิง คือ 29-89 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และควรมีค่ามากกว่า 50 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

 

 

ข้อมูลอ้างอิง


- อ.พญ.พิธพร วัฒนาวิทวัส . อาหารแบบไหนเสี่ยงไขมันในเลือดสูง . ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ . แหล่งข้อมูล : https://sriphat.med.cmu.ac.th/th/knowledge-700 . ค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2564.


- ผศ.พญ.นิพาวรรณ ไวศยะนันท์ . กินอย่างไรเมื่อไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์สูง . ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ . แหล่งข้อมูล : https://sriphat.med.cmu.ac.th/th/knowledge-161 . ค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2564.


- ผศ.พญ.นิพาวรรณ ไวศยะนันท์ . อาหารสำหรับผู้ป่วยมีภาวะไขมันในเลือดสูง . ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ . แหล่งข้อมูล : https://sriphat.med.cmu.ac.th/th/knowledge-67 . ค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2564.