ความรู้จากแพทย์ศรีพัฒน์

วิตามินสำคัญอย่างไรต่อร่างกาย


อ.พญ.พิธพร วัฒนาวิทวัส

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อ เบาหวาน ไทรอยด์

รหัสเอกสาร PI-IMC-290-R-00

อนุมัติวันที่ 24 ธันวาคม 2563


          วิตามิน ( Vitamin ) เป็นหนึ่งในสารอาหาร 5 หมู่ ที่มีความสำคัญต่อร่างกาย ซึ่งร่างกายจะต้องใช้วิตามินในการทำปฏิกิริยาและทำให้การทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายเป็นไปตามปกติ และทำหน้าที่เปลี่ยนอาหารให้เป็นพลังงาน ทั้งนี้ ร่างกายไม่สามารถสร้างวิตามินขึ้นมาเองได้ จึงต้องได้รับจากภายนอกโดยการรับประทานอาหาร


เมื่อขาดวิตามิน ร่างกายจะเป็นอย่างไร

วิตามิน A เรตินอล (Retinal)

พบในตับ ไต น้ำมันตับปลา นมเม็ด ผักผลไม้สีเขียว ซึ่งหากขาดจะทำให้เกิดอาการตาอักเสบ ตาแห้ง มองไม่เห็นในที่แสงน้อย ผิวหนังแห้ง ผิวหนังอักเสบ ติดเชื้อง่าย เติบโตช้า เหงือกอักเสบ


วิตามิน B1 ไทอามีน

พบในข้าวซ้อมมือ ตับ ถั่ว ไข่ มันเทศ รำจมูกข้าว หากร่างกายขาดวิตามิน B1 จะทำให้เป็นโรคเหน็บชา เบื่ออาหาร ไม่มีแรง การเจริญเติบโตหยุดชะงัก

 

วิตามิน B2 ไรโบเฟลวิน

พบในนม ไข่ ถั่ว ปลา หากขาดจะทำให้เป็นโรคปากนกกระจอก ผิวหนังแห้งและแตก ลิ้นอักเสบ ผิวไวต่อแสง โลหิตจางอ่อนเพลีย


วิตามิน B3 ไนอะซิน

พบในไก่ เนื้อวัว ปลา ถั่ว ธัญพืชและพาสต้า หากร่างกายขาดจะทำให้เป็นโรคเพลลากรา (Pellagra) ผิวหนังเป็นผื่นแดงเวลาโดนแดด เบื่ออาหาร อาหารไม่ย่อย คลื่นไส้อาเจียน หลับยาก ความจำไม่ดี


วิตามิน B5 แพนโทเทนิกแอซิด

พบในเนื้อสัตว์ ตับ ถั่ว ยีสต์ ผักสด ถ้าร่างกายไม่ได้รับจะทำให้กล้ามเนื้อกระตุก ตะคริว เหน็บชา ไม่มีแรง อ่อนเพลีย ซึมเศร้า ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร


วิตามิน B6 โพริดอกซิน

พบในนม ไข่ ถั่ว ปลา ตับ ข้าวซ้อมมือ หากขาดวิตามิน B6 จะมีอาการคันตามผิวหนัง ผมร่วง ประสาทเสื่อม ปวดตามมือตามเท้า ลิ้นอักเสบ ปากแห้งแตก นอนไม่หลับ ซึมเศร้า

 

วิตามิน B12 ไซยาโนโคบาลามิน

พบในยีสต์ ตับ ไข่ เนื้อปลา เครื่องในสัตว์ หอยนางรม หากขาดจะทำให้เกิดโรคโลหิตจาง อ่อนเพลีย เจ็บลิ้นเจ็บปาก เด็กเจริญเติบโตช้า สมาธิสั้น เครียด กล้ามเนื้อเจ็บตึง


โฟเลต (กรดโฟลิก)

พบในถั่ว ธัญพืช ข้าวซ้อมมือ พาสต้า คะน้า หน่อไม้ฝรั่ง หากได้รับโฟเลตไม่เพียงพอ จะทำให้เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ผิวหนังอักเสบ ซีด ริมฝีปากแตก กังวล เครียด ความจำเสื่อม เบื่ออาหาร


วิตามิน C กรดแอสคอร์บิก 

พบในผักใบเขียว มันฝรั่ง มะเขือเทศ ผลไม้รสเปรี้ยว (เช่น ส้ม มะนาว) หากขาดวิตามีน C จะมีเลือดออกตามไรฟัน หลอดเลือดฝอยเปาะ เหงือกบวม เป็นหวัดง่าย


วิตามิน D แคลซิเฟอรอล

พบในตับ น้ำมันตับปลา นม ไข่แดง มาการีนหรือเนยเทียม หากขาดจะทำให้เป็นโรคกระดูกอ่อนและฟันผุ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ท้องผูก


วิตามิน E เอลฟาโทโคเฟอรอล

พบในเนื้อสัตว์ ไข่แดง ผักใบเขียว ถั่ว นม ธัญพืช เมล็ดพืช น้ำมันพืช หากร่างกายขาดวิตามิน E อาจมีความเสี่ยงเป็นหมัน หรืออาจทำให้แท้งได้ รวมทั้งเป็นโรคโลหิตจาง อ่อนเพลีย กล้ามเนื้อไม่มีแรง ผิวหนังช้ำเขียวง่าย แผลหายช้า เส้นเลือดดำขอด


        จะเห็นได้ว่า “วิตามิน” มีความสำคัญต่อร่างกายไม่น้อยไปกว่าอาหารหมู่อื่นๆ ถึงแม้จะไม่ได้ให้พลังงานแก่ร่างกายโดย ตรง แต่วิตามินมีส่วนสำคัญต่อระบบต่างๆ ของร่างกายอย่างยิ่ง ดังนั้น เพื่อให้ร่างกายสมบูรณ์ แข็งแรง และมีสุขภาพดี ควรรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และออกกำลังอย่างเหมาะสม

 


ข้อมูลอ้างอิง

นายณัฏฐากรรธ์ ลอยเลิศ . อาหารกับโรคไขมันในเลือดสูง .คู่มืออาหารและโภชนาการกลุ่มโรคเมตาบอลิก (Metabolic syndrome and nutrition) ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ .