
อ.นพ.วิศัลย์ อนุตระกูลชัย
ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบปัสสาวะ
รหัสเอกสาร PI-IMC-284-R-01
อนุมัติวันที่ 12 ตุลาคม 2566
การหย่อนสมรรถภาพทางเพศคืออะไร
การหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction) คือ ภาวะที่อวัยวะเพศชายไม่สามารถแข็งตัวได้อย่างเพียงพอที่จะมีเพศสัมพันธ์ อาการนี้อาจเกิดขึ้นกับผู้ชายในช่วงวัยใดก็ได้ แต่ก็มักจะพบมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น
กลไกในการแข็งตัวของอวัยวะเพศชายค่อนข้างมีความซับซ้อน โดยสิ่งเร้าจะกระตุ้นสมองให้ส่งสัญญาณผ่านเส้น ประสาทไขสันหลัง สัญญาณเหล่านี้ก็จะกระตุ้นให้เกิดการปล่อยสารเคมีที่ทำหน้าที่ส่งข้อมูลไปทำให้หลอดเลือดส่งเลือดเข้าสู่อวัยวะเพศชาย ทำให้อวัยวะเพศชายขยายขึ้น ซึ่งเนื้อเยื่อของอวัยวะเพศชายมีลักษณะคล้ายฟองน้ำ เรียงตัวกันเป็นแท่ง การแข็งตัวของอวัยวะเพศชายจะเกิดขึ้นเมื่อมีเลือดเข้าสู่เนื้อเยื่อนี้และมีการขยายตัวเต็มที่ การขยายตัวจะไปกดหลอดเลือดดำ ทำให้เลือดไหลออกจากอวัยวะเพศชายน้อย
สาเหตุ
สาเหตุของโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ มักจะมีหลายสาเหตุร่วมกัน
- ปัญหาทางอารมณ์และจิตใจ เช่น ความรู้สึกผิดหรือความกังวลต่างๆเกี่ยวกับงาน ครอบครัว ความกลัวความล้มเหลวทางเพศสัมพันธ์
- การเปลี่ยนแปลงด้านฮอร์โมนทำให้ความต้องการทางเพศลดลง
- ความผิดปกติทางสมอง เช่น เนื้องอกในสมอง เส้นเลือดในสมองอุดตัน
- ความผิดปกติที่บริเวณไขสันหลัง
- เส้นประสาทส่วนปลายถูกทำลาย โดยมีสาเหตุจากโรคเบาหวาน หรือการผ่าตัดในอุ้งเชิงกรานเพื่อรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก หรือมะเร็งลำไส้
- การรับประทานยาบางชนิดก็อาจเป็นสาเหตุให้เกิดปัญหาการเสื่อสมรรถภาพทางเพศได้ เช่น ยาแก้อาการซึมเศร้ายาแก้แพ้บางตัว ยาลดความดันโลหิตสูง เบต้า-บล็อกเกอร์
- โรคประจำตัวหรือโรคเรื้อรัง โรคประจำตัวต้องเป็นโรคเรื้อรังที่เป็นมานานพอควรเป็นโรคที่มีผลต่อหลอดเลือดแดง หลอดเลือดดำ กล้ามเนื้อบริเวณอวัยวะเพศ
- โรคหัวใจและหลอดเลือด
- โรคความดันโลหิตสูง
- โรคเบาหวาน
- อายุที่มากขึ้น
อาการ
อาการแสดงของผู้ป่วย คือ อวัยวะเพศไม่สามารถแข็งตัวหรือแข็งตัวได้ไม่เต็มที่ ตลอดการมีเพศสัมพันธ์
วิธีการรักษา
การรักษาเบื้องต้น คือ ต้องลดปัจจัยเสี่ยงให้น้อยที่สุด คือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น งดดื่มสุรา งดสูบบุหรี่ การงดยาบางตัวที่อาจจะเป็นสาเหตุของการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
การรักษาทางด้านจิตใจ (Psychotherapy) หากสาเหตุเกิดจากทางด้านอารมณ์และจิตใจ
การใช้ยาในการรักษา (Drug Therapy) โดยมีทั้งยารับประทานและยาฉีด
- ยารับประทาน ยาจะออกฤทธิ์ โดยทำให้เลือดไหลเวียนเข้าไปสู่อวัยวะเพศชายได้ในระหว่างมีการกระตุ้นทางเพศ ซึ่งยาในปัจจุบันมีอยู่สามชนิด ซึ่งผลข้างเคียงแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย ยากลุ่มนี้มีข้อควรระวัง คือ ไม่ควรใช้กับผู้ที่กำลังใช้ยาที่มีส่วนผสมของไนเตรทอยู่
- ยาฉีด จะเป็นการฉีดยาเข้าอวัยวะเพศโดยตรงและจะทำให้หลอดเลือดขยาย
ยานี้จะเริ่มออกฤทธิ์หลังจากฉีดไปแล้ว 5-20 นาที และออกฤทธิ์ได้นาน 1 ชั่วโมง
ผลข้างเคียงของยาอาจจะทำให้เกิดอาการที่เรียกว่า โด่ไม่รู้ล้ม ซึ่งจะมีอาการปวดที่อวัยวะเพศ
เกิดอาการปวดบริเวณที่ฉีด เลือดออก
การใช้เครื่องปั๊มสุญญากาศ เพื่อช่วยให้เกิดการแข็งตัว หลักการทำงานของเครื่อง คือ อากาศจะถูกปั๊มออกจากท่อพลาสติกที่นำไปสวมไว้ที่อวัยวะเพศชาย เลือดจะถูกดึงให้เข้าไปที่เนื้อเยื่อที่มีลักษณะคล้ายฟองน้ำ เมื่ออวัยวะเพศแข็งตัวแล้ว เครื่องมือนี้จะถูกนำออกไป จากนั้นจึงนำยางรัดที่ฐานของอวัยวะเพศ เพื่อช่วยให้คงการแข็งตัวได้
การรักษาด้วยการผ่าตัดสอดใส่วัสดุเข้าไปในอวัยวะเพศชาย