ความรู้จากแพทย์ศรีพัฒน์

ทำอย่างไร ถ้าผลตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติ


อ.นพ.ธรรมพจน์ จีรากรภาสวัฒน์

สูตินรีแพทย์

รหัสเอกสาร PI-IMC-238-R-00

 อนุมัติวันที่ 24 กันยายน 2563


เมื่อผลตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติ ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง แต่ผลตรวจผิดปกตินั้น อาจพบได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้


1. ผลตรวจผิดปกติจากการติดเชื้อ อาจเกิดจากการติดเชื้อรา แบคทีเรียหรือปรสิต ซึ่งพบได้บ่อย โดยแพทย์อาจตรวจเพิ่มเติมว่าเป็นเชื้ออะไร เพื่อจะรักษาการติดเชื้อนั้น จากนั้นจะนัดตรวจมะเร็งปากมดลูกซ้ำใหม่อีกครั้ง


2. ผลการตรวจพบเซลล์ผิดปกติจากเยื่อบุมดลูกบาง ซึ่งเกิดจากการขาดฮอร์โมนเพศเอสโตรเจน (Estrogen) โดยฮอร์โมนนี้มีหน้าที่กระตุ้นให้เซลล์เยื่อบุปากมดลูกมีความสมบูรณ์


3. ผลการตรวจพบการติดเชื้อไวรัส (HPV) จากการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกวิธีพิเศษที่ตรวจพร้อมกับการหาเชื้อ (HPV) ซึ่งการติดเชื้อไวรัส (HPV) นี้พบได้บ่อย แต่หากผลการตรวจพบว่ามีการติดเชื้อไวรัส (HPV) ชนิดมีความเสี่ยงสูง โดยเฉพาะชนิด 16 หรือ 18 มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องทำการตรวจเพิ่มเติมด้วยการส่องกล้องปากมดลูกคอลโปสโคบี (Colposcopy) แต่ถ้าหากเป็นชนิดอื่นและไม่พบเซลล์ผิดปกติอื่นร่วมด้วย พิจารณาให้ตรวจติดตามอีก 1 ปี แต่ในกรณีที่ผลการตรวจพบการติดเชื้อไวรัส HPV ร่วมกับเซลล์ผิดปกติ ต้องเข้ารับการตรวจด้วยการส่องกล้องปากมดลูกทันที


4. เซลล์ผิดปกติ (HSIL,LSIL) เซลล์เหล่านี้ไม่ได้เป็นมะเร็ง แต่มีความเสี่ยงที่จะมีเซลล์มะเร็งปากมดลูกแอบซ่อนอยู่ได้ หรือถ้าปล่อยทิ้งไว้จะพัฒนากลายเป็นมะเร็งได้ ดังนั้น จำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมด้วยการตรวจส่องกล้องปากมดลูกคอลโปสคอปี (Colposcopy) คือ การตรวจเยื่อบุผิวปากมดลูก ช่องคลอด ปากช่องคลอด และทวารหนัก ด้วยกล้องกำลังขยายสูง หลังจากทาหรือชโลมด้วยน้ำยาเฉพาะ เพื่อตรวจหาเซลล์ผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง หรือเพื่อตรวจยืนยันความปกติของเนื้อเยื่อบุผิว หัตถการที่อาจจะทำร่วมกับการตรวจ คือ การตัดเนื้อเยื่อเป้าหมายส่งตรวจ จากบริเวณที่ตรวจพบว่ามีความผิดปกติรุนแรง



การรักษาเซลล์ผิดปกติทำอย่างไร 

        

            หากตรวจพบเซลล์ผิดปกติ ที่มีความเสี่ยง แพทย์อาจจำเป็นต้องรักษาโดยการจี้ด้วยความเย็น (Cryosurgery) การตัดปากมดลูกด้วยห่วงลวดไฟฟ้า (LEEP) , การตัดด้วยมีดเป็นรูปกรวย (Cone biopsy) ซึ่งบางรายอาจมีอาการปวดท้องหลังการรักษา ลักษณะอาการเหมือนมีประจำเดือน รวมทั้งมีน้ำสีใสหรือดำคล้ำออกทางช่องคลอด โดยแนะนำให้งดการมีเพศสัมพันธ์ประมาณ 1 เดือน เพื่อให้แผลหายดี


        การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก อาจพบผลผิดปกติได้ แต่ส่วนใหญ่มักไม่ใช่มะเร็ง แต่อย่างไรก็ตามหากพบเซลล์ผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์เพื่อฟังคำแนะนำและตรวจเพิ่มเติม เพราะหากปล่อยทิ้งไว้อาจกลายเป็นมะเร็งได้

 

ข้อมูลอ้างอิง สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข