อ.นพ.วิศัลย์  อนุตระกูลชัย

ศัลยแพทย์ระบบปัสสาวะ

รหัสเอกสาร PI-IMC-050-Rev.01

อนุมัติวันที่ 19 สิงหาคม 2567

การเตรียมอุปกรณ์

1. ชุดสายสวนปัสสาวะที่บรรจุในน้ำยาทำลายเชื้อ

2. น้ำยาหล่อลื่นที่ละลายน้ำได้

3. ถ้วยรองรับปัสสาวะ 1 ใบ

4. สบู่เหลวหรือสบู่ก้อน

5. กระจกเงา 

6. น้ำต้มสุก/น้ำสะอาด 1 ขวด

วิธีทำความสะอาดของเพศหญิง

1. ล้างมือให้สะอาด

2. ล้างอวัยวะสืบพันธุ์ให้สะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังด้วยสบู่

3. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำสะอาด

    3.1 ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดจับบริเวณจุกสีฟ้า ดึงสายสวนขึ้นมาจากหลอดที่บรรจุน้ำยาทำลายเชื้อ มือข้างที่ถนัดจับสายสวน ดึงสายสวนออกมา

    3.2 ล้างสายสวนปัสสาวะด้วยน้ำสะอาด/น้ำต้มสุก

4. จัดท่าโดยเลือกที่ผู้ป่วยถนัดและเห็นรูเปิดท่อปัสสาวะได้ชัดเจน เมื่อเลือกท่าที่ตัวเองถนัดแล้ว จัดวางอุปกรณ์ วางถ้วยรองรับปัสสาวะข้างๆกระจก วางชุดสวนปัสสาวะไว้ในบริเวณที่หยิบใช้ได้ง่าย

5. สวนปัสสาวะโดยจัดท่าให้ถนัดให้เห็นรูเปิดท่อปัสสาวะชัดเจนในกระจก ใช้มือที่ไม่ถนัดแหวกอวัยวะสืบพันธุ์ด้วยนิ้วชี้ นิ้วกลาง ดึงรั้งขึ้นด้านบนเล็กน้อย ส่องดูท่อปัสสาวะจากกระจกจนเห็นชัดเจน ใช้มือข้างที่ถนัดจับสายสวนปัสสาวะ ค่อยๆใส่สายสวนปัสสาวะด้วยความนุ่มนวล ไม่ใช้แรงดัน โดยสอดสายสวนปัสสาวะเข้าไปในท่อปัสสาวะประมาณ 3 นิ้ว

6. ปล่อยมือที่แหวกอวัยวะสืบพันธุ์และเลื่อนกระจกออก แล้วนำถ้วยมารองรับปัสสาวะ ปล่อยน้ำให้ปัสสาวะไหลออกมาจนหมด เมื่อปัสสาวะหยุดไหล ให้กดบริเวณท้องน้อย 1-2 ครั้ง รอจนปัสสาวะหยุดไหล ค่อยๆดึงสายสวนปัสสาวะออกมา โดยใช้นิ้วปิดรูเปิดสายสวน เพื่อป้องกันไม่ให้ปัสสาวะไหลย้อนกลับ

7. สังเกตลักษณะ สีและกลิ่นของปัสสาวะ ตวงปริมาณปัสสาวะ

8. ล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำและสบู่

9. ล้างสายสวนปัสสาวะด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาด และสะบัดน้ำออก เก็บสายสวนไว้ในหลอดบรรจุที่มีน้ำยาทำลายเชื้อ

10. ล้างอุปกรณ์ให้สะอาดและผึ่งให้แห้ง

หมายเหตุ: หากพบปัสสาวะขุ่น มีกลิ่นเหม็น มีไข้หนาวสั่น ให้พบแพทย์เพื่อการรักษาต่อไป

การทำความสะอาดชุดสายสวนปัสสาวะ

1. นำสายสวนปัสสาวะทั้งชุดล้างด้วยน้ำและสบู่

2. ต้มสายสวนปัสสาวะ โดยต้มในน้ำเดือดอย่างน้อย 20 นาที พร้อมกับเปลี่ยนน้ำยาฆ่าเชื้อที่แช่สายสวนปัสสาวะทุก 3 วัน