ศ.พญ.สายพิณ  พงษธา

สูตินรีแพทย์

รหัสเอกสาร PI-LR-005 Rev.00

อนุมัติวันที่ 19 สิงหาคม 2568

เมื่อเข้าสู่ระยะเบ่งคลอด

ระยะเบ่งคลอดเริ่มตั้งแต่ปากมดลูกเปิดหมดจนทารกคลอดครบ

          - ครรภ์แรกมักใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง

          - ครรภ์หลังมักใช้เวลาประมาณ 30 นาที

สิ่งที่เกิดขึ้นในระยะนี้

          - หญิงตั้งครรภ์จะเจ็บครรภ์มากขึ้นและมีลมเบ่ง

          - ทารกในครรภ์เคลื่อนผ่านช่องคลอดออกมา

หญิงตั้งครรภ์จะเบ่งได้เมื่อไร

            จะเบ่งได้เมื่อปากมดลูกเปิดหมดและต้องเบ่งขณะมดลูกหดรัดตัว การเบ่งก่อนปากมดลูกเปิดหมดหรือเบ่งไม่ถูกต้องทำให้หญิงตั้งครรภ์เหนื่อยล้าและอาจมีแรงเบ่งน้อยได้ นอกจากนั้นยังทำให้ปากมดลูกบวม ซึ่งจะไปขัดขวางการเคลื่อนต่ำของส่วนนำทารกทำให้เกิดการคลอดล่าช้า

หญิงตั้งครรภ์จะเบ่งอย่างไร

          - ท่าที่เหมาะสมในการเบ่งได้แก่ ท่าครึ่งนั่งครึ่งนอน หรือยกศีรษะสูงเล็กน้อย

          - เมื่อมดลูกหดรัดตัวให้หญิงตั้งครรภ์สูดลมหายใจช้าๆ 2 ครั้ง ครั้งที่ 3 ให้หายใจเข้าลึกๆ แล้วกลั้นไว้ ยกศีรษะก้มหน้าคางจรดอก แยกเข่าให้กว้าง พร้อมกับคลายกล้ามเนื้อช่องคลอดและฝีเย็บ มือสองข้างกำเหล็กข้างเตียง แล้วออกแรงเบ่งลงทางช่องคลอดคล้ายถ่ายอุจจาระ นานประมาณ 6 วินาที แล้วผ่อนลมหายใจออก เงยหน้าขึ้น พร้อมกับสูดลมหายใจเข้ากลั้นไว้ แล้วเบ่งซ้ำเช่นเดิมจนมดลูกคลายตัวโดยปกติมดลูกหดรัดตัวหนึ่งครั้ง สามารถเบ่งได้ 3-4ครั้ง เมื่อมดลูกคลายตัวให้สูดลมหายใจเข้าช้าๆ 2 ครั้ง แล้วนอนพักตามสบาย

การดูแลที่หญิงตั้งครรภ์จะได้รับขณะคลอด

          - เมื่อปากมดลูกเปิดหมดหญิงตั้งครรภ์จะถูกย้ายเข้าห้องคลอดโดยเปลเข็น

          - เมื่อนอนบนเตียงคลอดหญิงตั้งครรภ์จะถูกจัดให้นอนขึ้นขาหยั่ง

          - เจ้าหน้าที่จะอยู่เป็นเพื่อน และกระตุ้นหรือเชียร์เบ่งให้หญิงตั้งครรภ์เบ่งคลอดอย่างถูกวิธีจนศีรษะทารกคลอดออกมา

          - หลังจากผู้ทำคลอดดูดเมือกจากปากและจมูกแล้วจะช่วยทำคลอดตัวทารก โดยปกติหญิงตั้งครรภ์ไม่ต้องช่วยเบ่ง เพราะจะทำให้ทารกคลอดเร็วเกินไป อาจหลุดจากมือผู้ทำคลอดหรือช่องทางคลอดฉีกขาดได้ ยกเว้นในรายที่ทารกตัวโต ผู้ทำคลอดจะให้หญิงตั้งครรภ์ช่วยเบ่งเบาๆ

          - เมื่อทารกคลอดครบแล้ว เจ้าหน้าที่จะให้การดูแลทารกภายใต้เครื่องให้ความอบอุ่น

          - เมื่อทารกคลอดแล้ว เจ้าหน้าที่จะนำป้ายผูกข้อมือทารกซึ่งเขียนเพศทารก , ชื่อ-นามสกุลหญิงตั้งครรภ์, เวลาและวันที่คลอด ให้ตรวจสอบว่าถูกต้องหรือไม่โดยป้ายสีฟ้าใช้สำหรับทารกเพศชาย ป้ายสีชมพูใช้สำหรับทารกเพศหญิงและนำไปผูกข้อมือทารกทันที ดังนั้นไม่ต้องกังวลว่าจะได้รับทารกผิดคน

          - เจ้าหน้าที่จะนำทารกมาให้ดูเพศและกอดสัมผัสเพื่อสร้างความผูกพันหลังจากนั้นนำทารกไปอาบน้ำและฉีดวัคซีนที่ห้องทารกแรกเกิด 

          - ในรายที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน เจ้าหน้าที่จะนำโอวัลตินอุ่นและน้ำให้ดื่ม หลังคลอดต้องนอนพักในห้องคลอดเพื่อสังเกตอาการตกเลือดหลังคลอดอย่างใกล้ชิด เมื่อครบสองชั่วโมงจึงย้ายไปห้องพิเศษ

------------------------------------------------------------

สามารถติดตามช่องทางเพิ่มเติมได้ที่
• Call center : 0-5393-6900-1
• LINE Official : https://lin.ee/h3Wxyp3
• Facebook : https://bit.ly/2Kid6X9
• Youtube : https://bit.ly/3anQsH6
• Twitter : https://bit.ly/3eACDJ2
• Instagram: https://bit.ly/2VnrTGo
• Blockdit : https://bit.ly/2VqvL9D
• Website: http://sriphat.med.cmu.ac.th

หรือเพิ่มเพื่อนใน LINE ด้วยคิวอาร์โค้ด