ความรู้จากแพทย์ศรีพัฒน์

Myofascial Pain Syndrome (MPS) กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อพังผืด


อ.พญ.ชนัดดา  วงศ์เอกชูตระกูล

แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู

รหัสเอกสาร SD-HA-IMC-072-R-00 



Myofascial Pain Syndrome (MPS) กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อพังผืด

ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อเพียงเล็กน้อย แต่บั่นทอนความสุขได้มาก 


ผู้ป่วยในกลุ่มนี้มักมีอาการอย่างไร


    -  อาการปวดตื้อๆ ที่ไม่สามารถระบุตำแหน่งได้ชัดเจน พบบ่อยบริเวณต้นคอ บ่า สะบัก และบั้นเอว


    -  อาจมีอาการปวดร้าวไปเฉพาะที่ได้ เช่น ปวดบ่าขวาร้าวขึ้นก้านคอหรือขมับขวา เป็นต้น


    -  อาจปวดตลอดเวลา หรือปวดเมื่อมีการใช้งานกล้ามเนื้อมัดนั้นๆ


ปวดไหล่ เมื่อยหลัง ทำไมรักษาไม่หาย


        การอยู่ในท่าทางที่ผิดปกติเป็นเวลานานๆ ทำให้กล้ามเนื้อหดตัวผิดปกติ เกิดของเสียคั่งในกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เมื่อรับการรักษาโดยการใช้ยาแก้ปวดหรือยาลดอาการอักเสบต่างๆ จึงลดอาการปวดเพียงชั่วคราว หากกลับไปทำงานในลักษณะเดิมอีก เกิดการสะสมของเสียในกล้ามเนื้อมากขึ้นอีก ก็จะกระตุ้นให้กลับไปมีอาการปวดได้อีกครั้ง 



รักษาให้หายขาดได้หรือไม่ ควรทำอย่างไร


        รักษาให้หายขาดและป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำได้ หากผู้ป่วยได้รับคำแนะนำ กลับไปค้นหาและแก้ไขท่าทางที่ผิดปกติในชีวิตประจำวัน โดยเริ่มสังเกตท่าทางที่มักอยู่ในท่านั้นเป็นเวลานานๆ หรือสังเกตจากกิจกรรมที่มักกระตุ้นให้มีอาการปวด เช่น หลังจากเขียนหนังสือบนโต๊ะทำงานเป็นเวลานาน มักมีอาการปวดเมื่อยบ่าสองข้าง อาจเกิดจากท่านั่งที่พยายามยักไหล่เพื่อเขียนหนังสือเนื่องจากโต๊ะสูงเกินไป  เป็นต้น



ท่าทางที่เหมาะสมเป็นอย่างไร


        การนั่ง ยืน เดินและนอน ควรอยู่ในลักษณะที่กล้ามเนื้ออยู่ในสภาพสมดุล หลีกเลี่ยงการนั่งหรือยืนตัวเอียง เอี้ยวตัว หลังค่อม ห่อไหล่ ศีรษะควรตั้งตรงหลีกเลี่ยงการก้มหรือเงยหน้านานๆ  นอกจากนี้สิ่งแวดล้อม เช่น โต๊ะทำงาน หน้าจอและแป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์ ก็ควรอยู่ในลักษณะที่ถูกต้อง มีขนาดที่เหมาะสมกับสรีระร่างกายผู้ใช้งานด้วย



จำเป็นต้องอยู่ในท่าเดิมตลอดวัน ควรทำอย่างไร


    - ควรหยุดพักเปลี่ยนท่าเป็นช่วงๆ ระหว่างวัน เช่น ลุกยืน บิดตัวไปมา 


    - หากเริ่มมีอาการตึงกล้ามเนื้อมัดใดมัดหนึ่ง ควรยืดกล้ามเนื้อใน ท่าเฉพาะ ต่อกล้ามเนื้อมัดนั้น โดยยืดค้างไว้ประมาณ 30 วินาทีต่อครั้ง ทำซ้ำประมาณ 10 ครั้ง วันละ 2-3 รอบ แต่หากทำแล้วมีอาการปวดมากขึ้น ควรหยุดทันทีแล้วมาปรึกษาแพทย์ นอกจากนี้การใช้ถุงน้ำร้อนพันผ้าประคบบริเวณที่มีอาการปวดตึง ก่อนทำการยืดกล้ามเนื้อ จะช่วยลดอาการปวดและเพิ่มความยืดหยุ่นกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อคลายตัวได้ง่ายขึ้นด้วย 



ท่าทางการยืดกล้ามเนื้อมัดที่พบว่ามีอาการปวดเมื่อยได้บ่อย คือ


    1. กล้ามเนื้อคอ  

     
หากมีปัญหาเรื่องหมอนรองกระดูกคอ หรือทำแล้วปวดมากขึ้น ควรหลีกเลี่ยงการทำท่านี้




    2. กล้ามเนื้อบ่า 



    3. กล้ามเนื้อสะบัก 




    4. กล้ามเนื้อหลัง




5. กล้ามเนื้อสะโพก


  

   

 เมื่อไรควรปรึกษาแพทย์


        อาการปวดคอ ปวดไหล่ ปวดหลัง เกิดได้จากหลายสาเหตุนอกจากปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ดังนั้น หากมีอาการปวดคอ ปวดหลัง ร่วมกับอาการดังต่อไปนี้



    - เริ่มปวดเมื่ออายุมากกว่า 55 ปี หรือมีโรคประจำตัว เช่น โรคมะเร็ง โรคกระดูกพรุน หรือใช้ยากดภูมิคุ้มกัน


    - มีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ไข้ ชามือ ชาเท้า อ่อนแรงแขนขา ปัสสาวะ อุจจาระราดเป็นต้น


    - ปวดแม้ในขณะอยู่เฉยๆ หรือปวดมากจนรบกวนการนอน และการใช้ชีวิตประจำวัน


    - อาการปวดเมื่อยไม่ดีขึ้นหรือปวดมากขึ้น หลังปรับท่าทางในชีวิตประจำวันและยืดกล้ามเนื้อเอง


ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เช่น แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู หรือศัลยแพทย์กระดูก เพื่อช่วยวินิจฉัยสาเหตุของอาการปวดและให้การรักษาที่ถูกต้องต่อไป



ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
Call Center : 0-5393-6900-1
Line iD : @sriphat