ปวงข่าพระพุทธเจ้า ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อม

ก้าวใหม่ของการรักษาโรคทางนรีเวช: การผ่าตัดแบบไร้แผล

ผศ.นพ.ชัยเลิศ พงษ์นริศร

หัวหน้าหน่วยนรีเวชทางเดินปัสสาวะและอุ้งเชิงกราน

ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์เชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รหัสเอกสาร SD-HA-IMC-101-R-00      


 
       ในอดีต นรีเแพทย์ทำการผ่าตัดที่อวัยวะใดๆ ในช่องท้องและอุ้งเชิงกราน โดยผ่าเปิดแผลจากผิวหนังบริเวณหน้าท้องเข้าไปจนถึงอวัยวะที่ต้องการผ่าตัดนั้นโดยตรง แต่วงการแพทย์ในยุคปัจจุบันนี้ มีการพัฒนาการผ่าตัดอวัยวะในช่องท้องและอุ้งเชิงกรานโดยการเจาะเป็นรูขนาดเล็กๆ ที่ผนังหน้าท้อง เพื่อสอดใส่กล้องและเครื่องมือผ่าตัดลงไปทำการผ่าตัด เรียกว่า การผ่าตัดผ่านกล้องส่องช่องท้อง หรือที่รู้จักกันแพร่หลายและเรียกสั้นๆ ว่า การผ่าตัดผ่านกล้องฯ
         

       การผ่าตัดผ่านกล้องฯ จัดเป็นการผ่าตัดยุคใหม่ที่รุกล้ำน้อย (Minimally invasive surgery) ซึ่งมีหลักสำคัญคือ แผลขนาดเล็ก เจ็บปวดน้อย หายเร็ว และสวยงาม แต่ยังคงมีประสิทธิภาพเฉกเช่นเดียวกับการผ่าตัดผ่านแผลหน้าท้องขนาดใหญ่แบบดั้งเดิม โดยทั่วไปการผ่าตัดผ่านกล้องฯ จำเป็นต้องมีแผลบนผนังหน้าท้องขนาดเล็กๆ ยาว 0.5 - 1.0 เซนติเมตร จำนวน 3 - 5 แผล (ขึ้นกับชนิดของการผ่าตัด) เพื่อใช้เป็นทางผ่านเข้าไปของเครื่องมือผ่าตัดและกล้องส่องช่องท้องที่เรียกว่า  แลปพาโรสโคป  ซึ่งต่อเชื่อมกับเครื่องรับสัญญาณเพื่อแสดงผลที่หน้าจอภาพ ทำให้แพทย์สามารถมองเห็นอวัยวะภายในช่องท้อง  อุ้งเชิงกราน  และควบคุมการผ่าตัดจากภายนอกช่องท้องได้ผ่านทางเครื่องมือที่สอดผ่านแผลบริเวณหน้าท้องเข้าไป

        ในปัจจุบัน การผ่าตัดผ่านกล้องได้พัฒนายิ่งขึ้นไปอีก โดยการผ่าตัดผ่านกล้องฯ สามารถทำผ่านแผลเพียงแผลเดียวที่สะดือ ซึ่งเมื่อแผลหายแล้ว จะมองไม่เห็นบาดแผล เพราะว่ารอยแผลซ่อนอยู่ ในรอยบุ๋มของสะดือ จึงอาจเรียกการผ่าตัดนี้ว่า การผ่าตัดแบบไร้แผล (Scarless surgery)
   

การผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวแตกต่างจากการผ่าตัดผ่านกล้องทั่วไปอย่างไร

        การผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว คือ วิธีการผ่าตัดผ่านกล้องแบบใหม่ ที่พัฒนามาจากแบบเดิม ซึ่งมีแผลผ่าตัดเล็กๆ ที่หน้าท้อง 3 - 4 แผล มาเป็นแบบมีแผลเดียว ในทางนรีเวชวิทยามักผ่าตัดผ่านแผลที่ตำแหน่งสะดือยาวประมาณ 2 - 3 เซนติเมตร เพราะแผลจะซ่อนอยู่ในรอยบุ๋มของสะดือ  จึงอาจเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าการผ่าตัดแบบไร้แผล  
  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ความเป็นมาของการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว ที่ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

        การผ่าตัดในช่องท้องดั้งเดิมทำผ่านทางแผลเปิดหน้าท้องขนาดใหญ่ หลงเหลือรอยแผลเป็นมองดูคล้ายตัวตะขาบอยู่บริเวณหน้าท้อง ในระยะ 20 ปีที่ผ่านมานี้ การผ่าตัดผ่านกล้องได้รับการยอมรับ และนำมาใช้ผ่าตัดทดแทนการผ่าตัดแบบดั้งเดิมได้แทบทุกชนิดอย่างแพร่หลาย โดยมีข้อดี คือ แผลผ่าตัดเล็ก สวยงาม เสียเลือดน้อย ระยะพักฟื้นสั้น สามารถกลับไปทำงานได้เร็วกว่าแบบเดิม อย่างไรก็ตาม ยังคงมีแผลผ่าตัดเล็กๆ ขนาด 0.5 - 1 เซนติเมตร ที่บริเวณผิวหนังหน้าท้อง 3 - 4 แผล ในระยะไม่กี่ปีที่ผ่านมา การพัฒนาทางด้านการผ่าตัดผ่านกล้องมีความก้าวหน้าไปอีกขั้นหนึ่ง สามารถทำการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว มีการพัฒนาเครื่องมือผ่าตัดและวัสดุทางการแพทย์ที่ใช้ช่วยในการผ่าตัดผ่านกล้องแบบแผลเดียวนี้ง่ายมากขึ้นหลากหลายชนิด อาจกล่าวได้ว่า การผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวนี้เป็นการก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ของการผ่าตัดผ่านกล้อง ซึ่งมีการพัฒนาการตลอดเวลาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง


         ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้เปิดให้บริการผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวชแบบแผลเดียวนี้มาตั้งแต่ พ.ศ.2552 โดย ผศ.นพ.ชัยเลิศ พงษ์นริศร อาจารย์หน่วยผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช และหน่วยมะเร็งนรีเวชวิทยา ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งมีประสบการณ์ผ่าตัดผ่านกล้องฯ ทางนรีเวชในผู้ป่วยโรคทางนรีเวชมาเป็นจำนวนมาก ทั้งในโรคมะเร็งและไม่ใช่มะเร็ง และเป็นผู้ริเริ่มและศึกษาพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดผ่านกล้องฯ แผลเดียวทางนรีเวช ตลอดจนมีการศึกษาวิจัยทางด้านนี้ จนมีผลงานตีพิมพ์ทางวิชาการในระดับนานาชาติ

ข้อดีของการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวมีอะไรบ้าง

        นอกจากมีข้อดีของการผ่าตัดผ่านกล้องแบบทั่วไป ได้แก่ แผลผ่าตัดเล็ก สวยงาม เสียเลือดน้อย เจ็บแผลน้อย ระยะพักฟื้นสั้นแล้ว ในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวนั้น โดยทางทฤษฎีการที่มีแผลผ่าตัดเพียงแผลเดียวย่อมก่อให้เกิดความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยลงไปอีก โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนที่แผลย่อมลดลงตามไปด้วย นอกจากนี้แผลเป็นที่เกิดขึ้นจากการผ่าตัดมีน้อยเพราะซ่อนอยู่ในรอยบุ๋มของสะดือ ทำให้มองไม่เห็น มีความสวยงามยิ่งกว่า เมื่อเทียบกับการผ่าตัดผ่านกล้องแบบทั่วๆ ไปซึ่งมีแผลที่หน้าท้อง 3 - 4 แผล            

ข้อจำกัดของการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวมีอะไรบ้าง

        ในทางเทคนิคการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวยังมีข้อจำกัดอยู่บ้าง เมื่อเทียบกับการผ่าตัดผ่านกล้องทั่วไป เนื่องจากมีแผลเดียว การผ่าตัดจึงยากกว่าการผ่าตัดผ่านกล้องแบบทั่วไปอยู่บ้าง จึงต้องอาศัยทักษะความชำนาญของแพทย์ผู้ผ่าตัดที่มีประสบการณ์ผ่าตัดผ่านกล้องที่มากพอ และได้รับการฝึกอบรมมาอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีเครื่องมือผ่าตัดใหม่ๆที่ผลิตออกมาช่วยอำนวยความสะดวก ทำให้การผ่าตัดง่ายขึ้น

ค่าใช้จ่ายของการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวเป็นอย่างไรเมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบดั้งเดิม

        โดยทั่วไปค่าใช้จ่ายในการผ่าตัดสำหรับการผ่าตัดผ่านกล้องฯ แบบทั่วไป (หลายแผล) จะสูงกว่าการผ่าตัดชนิดเดียวกัน แต่ทำผ่านแผลหน้าท้องประมาณสองเท่า เพราะว่ามีใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ผ่าตัดที่ทันสมัย และมีเทคโนโลยีสูงกว่ามาก สำหรับการผ่าตัดผ่าน กล้องฯ แบบแผลเดียว จะมีค่าใช้ที่เพิ่มขึ้นกว่าการผ่าตัดผ่านกล้องฯ แบบทั่วไปอีกประมาณสี่ถึงห้าหมื่นบาท ขึ้นกับอุปกรณ์การผ่าตัดและระยะเวลาที่ใช้ในการผ่าตัด 

ผู้ป่วยทางนรีเวชที่สนใจ ในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว

        สามารถติดต่อปรึกษาได้กับ ผศ.นพ.ชัยเลิศ พงษ์นริศร Women’s Health Care Center หรือคลินิกสูตินรีเวช ชั้น 13 อาคารศรีพัฒน์ ทุกวันจันทร์, พุธ เวลา 17.00-20.00 น. และวันอาทิตย์ เวลา 13:00-15.00 น. ท่านสามารถติดต่อสอบถามหรือนัดหมายได้ที่ หมายเลขโทรศัพท์ 053-936830  

แก้ไขปรับปรุง 16 กุมภาพันธ์ 2559 


Call Center : 0-5393-6900-1 / คลินิกสูตินรีเวช 0-5393-6830
Line iD : @sriphatcenter