Knowledge



รศ.นพ.อดิศักดิ์  ตันติวรวิทย์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโลหิตวิทยา

รหัสเอกสาร PI-IMC-173-R-00

 

       

ภาวะโลหิตจาง (Anemia)

        หมายถึง ภาวะที่ร่างกายมีปริมาณเม็ดเลือดแดงในเลือดน้อยกว่าปกติ ซึ่งส่งผลให้การนำออกซิเจนไปสู่เซลล์และเนื้อเยื่อของอวัยวะต่างๆ ได้น้อยลง ทั้งนี้ เม็ดเลือดแดงมีโปรตีนที่ชื่อว่า ฮีโมโกลบิล (Hemoglobin) ซึ่งมีหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนไปยังอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย เมื่อเกิดความผิดปกติในกระบวนการสร้างเม็ดเลือดแดง หรือความปกติเกี่ยวกับเม็ดเลือดแดง จะส่งผลให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ทำให้การทำงานของอวัยวะต่างๆ เกิดความผิดปกติขึ้น ก่อให้เกิดอาการผิดปกติ เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่ายเวลาออกแรง ใจสั่น เวียนศีรษะ

 

สาเหตุของภาวะโลหิตจาง


       สำหรับสาเหตุของการเกิดภาวะโลหิตจางนั้น เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น


            - ภาวะเลือดออก ทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง เช่น การสูญเสียเลือดจากการมีประจำเดือน  แผลในกระเพาะอาหาร ริดสีดวงทวาร


            - การขาดสารอาหารที่จำเป็นในการสร้างเม็ดเลือดแดง เช่น ขาดธาตุเหล็ก โฟเลต วิตามินบี 12


            - ความผิดปกติของไขกระดูก ซึ่งเป็นแหล่งสร้างเม็ดเลือด เช่น โรคไขกระดูกฝ่อ (Aplastic anemia) มะเร็งเม็ดเลือดขาว (Leukemia)


            - โรคอื่นๆ ซึ่งส่งผลต่อการสร้างเม็ดเลือด เช่น โรคไต


            - การที่เม็ดเลือดแดงแตกหรือถูกทำลายเร็วกว่าปกติ เช่น โรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย


 

อาการของภาวะโลหิตจาง


-        อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย


-        ชีพจรเต้นไวใจสั่น


-        เวียนศีรษะหน้ามืด


-        ซีดบริเวณหน้าฝ่ามือและเล็บ เยื่อบุต่าง ๆ เช่น เปลือกตา ริมฝีปาก ลิ้น


-        ในรายที่มีอาการรุนแรง อาจจะทำให้มีอาการของโรคหัวใจล้มเหลวหัวใจเต้นผิดจังหวะ เป็นลม และหมดสติได้

 


การรักษาภาวะโลหิตจาง


        เนื่องจากภาวะโลหิตจางนั้น เกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนั้น การรักษาจึงขึ้นกับสาเหตุที่ตรวจพบ เช่น ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ซึ่งพบได้บ่อยนั้น สามารถรักษาได้โดยการรับประทานธาตุเหล็กหรือวิตามินที่มีส่วนผสมของธาตุเหล็ก และควรได้รับการตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุและแก้ไขได้ตรงสาเหตุ เช่น รักษาโรคกระเพาะอาหารหรือริดสีดวงทวาร ที่เป็นสาเหตุของเลือดออก หากเป็นกรณีประจำเดือนมามากผิดปกติ ควรปรึกษากับสูตินรีแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและการรักษา รวมทั้งรับประทานยาถ่ายพยาธิ กรณีตรวจพบพยาธิในอุจาระ แต่ภาวะโลหิตจางบางอย่าง เช่น โรคโลหิตจาง  ธาลัสซีเมียนั้น ควรรักษาด้วยการรับประทานยาโฟลิก แต่หลีกเลี่ยงธาตุเหล็ก ในผู้ป่วยที่อาการรุนแรงนั้นอาจจำเป็นต้องได้รับเลือด


        ดังนั้น ผู้ป่วยที่มีภาวะโลหิตจางควรได้รับการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ได้รับการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (Complete blood count) เพื่อยืนยันภาวะโลหิตจาง และตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุและนำไปสู่การรักษาที่ถูกต้องต่อไป


สามารถติดตามช่องทางเพิ่มเติมได้ที่

• Call center : 0-5393-6900-1
• LINE Official : https://lin.ee/h3Wxyp3
• Facebook : https://bit.ly/2Kid6X9
• Youtube : https://bit.ly/3anQsH6
• Twitter : https://bit.ly/3eACDJ2
• Instagram: https://bit.ly/2VnrTGo
• Blockdit : https://bit.ly/2VqvL9D
• Website: http://sriphat.med.cmu.ac.th

หรือเพิ่มเพื่อนใน LINE ด้วยคิวอาร์โค้ด