โรคริดสีดวงทวาร

เอกสารประกอบ  

อ.นพ.สุวรรณ  แสนหมี่

รหัสเอกสาร PI-IMC-159-R-00


 โรคริดสีดวงทวารคืออะไร

 โรคริดสีดวงทวาร เป็นภาวะที่หลอดเลือดดำที่บริเวณทวารหนักหรือส่วนปลายสุดของลำไส้ใหญ่ที่อยู่ติดกับทวารหนักเกิดการโป่งพองเป็นนูน คล้ายติ่งยื่นออกมาจากทวารหนัก ก่อให้เกิดอาการเจ็บปวด คัน สร้างความรำคาญขณะขับถ่าย และหากมีการปริแตกของผนังหลอดเลือด จะทำให้มีเลือดออกเป็นครั้งคราวเวลาเบ่งถ่ายอุจจาระ โดยอาการสำคัญของริดสีดวงทวาร คือ ถ่ายอุจจาระออกมาเป็นเลือดสดๆ เนื่องจากเวลาเบ่งถ่ายแรงๆ หัวริดสีดวงทวารจะปริแตกออก อาจสังเกตได้ว่ามีเลือดออกเวลาอุจจาระหรือเลือดไหลเป็นหยด พบได้มากในผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี

สาเหตุ

สาเหตุของโรคริดสีดวงทวารนั้นเกิดจากการที่หลอดเลือดดำที่อยู่ใต้เยื่อเมือกและผิวหนังในบริเวณทวารหนักมีความเกี่ยวข้องกับแรงดันที่เพิ่มมากขึ้นของเส้นเลือดบริเวณทวารหนัก ทำให้เส้นเลือดบวมหรือนูนจากสาเหตุต่างๆ เช่น การนั่งถ่ายอุจจาระเป็นเวลานาน การเบ่งถ่ายอุจจาระอย่างรุนแรง ท้องผูก ตั้งครรภ์  น้ำหนักมาก การกินอาหารที่มีกากใยน้อย ไอเรื้อรัง หรือการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก เป็นต้น

โรคริดสีดวงทวารมีกี่ชนิด

โรคริดสีดวงทวารแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

1. ชนิดที่เป็นภายใน ซึ่งจะมีก้อนนูนและคลำไม่ได้ ในช่วงแรกจะมีเพียงแค่อาการถ่ายเป็นเลือด สามารถตรวจพบด้วยการใช้เครื่องมือส่องตรวจข้างใน แต่หากปล่อยไว้จะทำให้มีอาการมากขึ้น เช่น ก้อนยื่นออกมาเวลาขับถ่าย บางครั้งต้องใช้นิ้วช่วยในการดันกลับเข้าไป สร้างความรำคาญในการขับถ่าย ซึ่งริดสีดวงภายในมี 4 ระยะ ได้แก่

ระยะที่ 1 มีถ่ายเป็นเลือดไม่มีก้อนยื่น

ระยะที่ 2 มีเลือดออกมีก้อนยื่นแต่หดกลับเองได้

ระยะที่ 3 มีเลือดออกมีก้อนยื่นต้องใช้นิ้วดันกลับ

ระยะที่ 4 มีเลือดออกมีก้อนยื่นแต่ดันกลับไม่ได้

2.ชนิดเป็นภายนอก จะเห็นเป็นก้อนนูนและคลำเจอ โดยมักมีอาการเจ็บปวดร่วมด้วย

ซึ่งวิธีการรักษาริดสีดวงทวารสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การเหน็บยา ฉีดยา ใช้ยางรัด หรือวิธีการผ่าตัด ขึ้นอยู่กับระยะของโรคและอาการ

วิธีปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันโรคริดสีดวงทวาร

- ช่วยระบบขับถ่ายโดยการดื่มน้ำสะอาดวันละ 8 – 10 แก้ว และกินผักผลไม้ที่มีกากใยสูง เช่น ฝรั่ง แอปเปิ้ลมะละกอสุก เพื่อป้องกันท้องผูก

- ฝึกอุจจาระให้เป็นเวลา ไม่กลั้น ไม่เบ่งอุจจาระ

- ไม่นั่งแช่เป็นเวลานานขณะขับถ่ายอุจจาระ

- ล้างบริเวณก้นด้วยน้ำอุ่นหรือน้ำสะอาด และทำความสะอาดให้หมดจดทุกครั้ง

- ไม่ควรทำความสะอาดด้วยกระดาษชำระที่แข็งเกินไป

- ลดน้ำหนัก

- หากมีเลือดออกมากหรือพบเลือดออก ร่วมกับการขับถ่ายที่ผิดปกติ เช่น มีความรู้สึกอุจจาระไม่สุด ขับถ่ายมีมูกปนเลือด ควรรีบพบแพทย์

- หากมีก้อนเนื้อริดสีดวง ถ้าเป็นน้อยสามารถดันกลับเข้าเองได้ แต่ถ้าดันกลับไม่ได้ อย่าพยายามออกแรงดันเข้าทวารหนัก เพราะจะทำให้ได้รับบาดเจ็บและบวมมากขึ้น ควรรีบพบแพทย์


สามารถติดตามช่องทางเพิ่มเติมได้ที่

• Call center : 0-5393-6900-1
• LINE Official : https://lin.ee/h3Wxyp3
• Facebook : https://bit.ly/2Kid6X9
• Youtube : https://bit.ly/3anQsH6
• Twitter : https://bit.ly/3eACDJ2
• Instagram: https://bit.ly/2VnrTGo
• Blockdit : https://bit.ly/2VqvL9D
• Website: http://sriphat.med.cmu.ac.th

หรือเพิ่มเพื่อนใน LINE ด้วยคิวอาร์โค้ด