ปวงข่าพระพุทธเจ้า ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อม

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม

นพ. วรากร  จริงจิตร

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านกระดูกและข้อ
รหัสเอกสาร SD-HA-IMC-014-R-00

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม
หายทุกข์ทรมานจากอาการปวดสะโพก กลับมาเดินได้ปกติอีกครั้งหนึ่ง


 

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมคืออะไร
      คือการผ่าตัดเพื่อนำส่วนของข้อสะโพกเดิมที่เสื่อมสภาพ กระดูกตายหรือแตกหักออก และทดแทนข้อใหม่ด้วยข้อสะโพกเทียม

 

 ภาพแสดงข้อสะโพกเทียมที่ทดแทนข้อสะโพกเดิมที่เสื่อมสภาพ


ควรพิจารณาผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมเมื่อใด

        1.  ผู้ป่วยโรคข้อสะโพกเสื่อม อักเสบ หรือกระดูกหัวสะโพกตายในระยะท้าย ที่รับการรักษาด้วยการใช้ยา ทำกายภาพบำบัด และปรับเปลี่ยนการใช้งานอย่างเต็มที่แล้วยังให้ผลการรักษาที่ไม่ดี โดยยังมีลักษณะต่อไปนี้อยู่

  • ยังมีอาการปวดที่รุนแรงจนไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐานได้ปกติ เช่น ยืน เดิน ลุก นั่งลำบากจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงเดินตลอด
  • ข้อสะโพกยึดติด ขยับข้อสะโพกได้ไม่เต็มที่เหมือนปกติ
  • จำเป็นต้องใช้ยาเพื่อลดอาการปวดทุกวัน หรือเกิดผลข้างเคียงจากยาจนทำให้ไม่สามารถใช้ยาได้

    

        2.  กระดูกสะโพกหักแล้วไม่สามารถรักษาด้วยวิธียึดดามกระดูกได้ หรือได้รับการยึดกระดูกที่หัก



ข้อสะโพกเทียมทำจากอะไร

ข้อสะโพกเทียมมีส่วนประกอบสำคัญ 4 ส่วน ได้แก่

1.  เบ้าสะโพกเทียม ทำจากโลหะ ยึดกับเบ้าสะโพกที่กระดูกเชิงกราน

2.  ส่วนผิวเบ้าสะโพก ทำจากพลาสติกชนิดพิเศษ ทำหน้าที่เป็นผิวสัมผัสกับหัวสะโพกเทียม 

3.  ส่วนหัวสะโพกเทียม ทำจากโลหะ มีรูปร่างกลมคล้ายกับกระดูกหัวสะโพกเดิม

4.  ก้านสะโพกเทียม ทำจากโลหะ ยึดเข้าไปกับโพรงกระดูกต้นขาส่วนต้น

 

วิธีการยึดข้อสะโพกเทียมกับกระดูก

มี 2 วิธี ขึ้นอยู่กับสภาพกระดูกสะโพกของผู้ป่วยและดุลยพินิจของแพทย์ ได้แก่

1. การใช้ซีเมนต์ชนิดพิเศษที่ใช้สำหรับยึดกระดูกกับข้อเทียม  

2. การยึดข้อเทียมกับกระดูกโดยไม่ใช้ซีเมนต์ซึ่งกรณีนี้ข้อเทียมจะมีพื้นผิวแบบขรุขระ เนื้อกระดูก จะฝังตัวเข้าที่พื้นผิวนี้


ประโยชน์ของการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม
        ผู้ป่วยจะหายจากอาการเจ็บปวด มีข้อสะโพกที่มั่นคง เคลื่อนไหวได้ดี สามารถเดินและใช้งานได้เหมือนหรือใกล้เคียงกับปกติ ผู้ป่วยมากกว่าร้อยละ 95 มีความพึงพอใจต่อการผ่าตัด
 

การผ่าตัด
        ใช้เวลาเฉลี่ย ประมาณ 1 ถึง 2 ชั่วโมงขึ้นกับความรุนแรงของโรค ภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง แผลผ่าตัดจะอยู่บริเวณด้านข้างของสะโพก แพทย์จะตัดเอาส่วนหัวของกระดูกสะโพกออก เจียผิวของเบ้าสะโพกให้เรียบและมีรูปร่างที่เหมาะสม แล้วทำการใส่ข้อสะโพกเทียม หลังจากผ่าตัดจะอยู่ที่ห้องพักฟื้นประมาณ 2 ชั่วโมง แล้วจึงกลับไปยังห้องผู้ป่วย


การพักรักษาตัวภายในโรงพยาบาล
        ประมาณ 5-7 วัน เพื่อฟื้นฟูสภาพร่างกายและทำกายภาพบำบัด โดยจะให้เริ่มเคลื่อนไหวข้อและฝึกเดินในวันแรกหลังผ่าตัด เมื่อสามารถเดินและช่วยเหลือตัวเองได้อย่างมั่นใจก็สามารถกลับบ้านได้
 

อายุมากและมีโรคประจำตัวสามารถผ่าตัดได้หรือไม่
        ขึ้นอยู่กับการประเมินร่างกายก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยทุกรายจะได้รับการตรวจสุขภาพร่างกายอย่างละเอียด รวมทั้งตรวจการทำงานของปอด หัวใจ ตับ ไต ความเข้มข้นของเลือด เกร็ดเลือด ระดับน้ำตาล เกลือแร่และโปรตีนในร่างกาย แล้วประเมินว่าสามารถเข้ารับการผ่าตัดได้หรือไม่เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของผู้ป่วย
 

ใครควรผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมให้ผู้ป่วย
        ศัลยแพทย์กระดูกและข้อที่ชำนาญเฉพาะทางด้านการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม
 

ข้อสะโพกเทียมมีอายุการใช้งานนานแค่ไหน
        แตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละคนขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น สภาพร่างกายของผู้ป่วย น้ำหนักตัว ระดับของงานหรือกิจกรรมที่ทำ โดยทั่วไปมีอายุการใช้งานเฉลี่ยประมาณ 15- 20 ปี ถ้าได้รับการผ่าตัดและติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และไม่มีภาวะแทรกซ้อน
 

หลังผ่าตัดสามารถกลับไปทำงานได้เมื่อไหร่
        ขึ้นอยู่กับงานที่ทำ โดยเฉลี่ยสามารถเริ่มทำงาน ขับรถ เดินทาง และเริ่มออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาที่ไม่มีการกระแทกของข้อสะโพก เช่น การเดิน ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ เล่นกอล์ฟได้ประมาณ 6-8  สัปดาห์หลังผ่าตัด
 

ทางเลือกใหม่ของผิวข้อ
        ปัจจุบันมีการพัฒนาผลิตผิวสัมผัสของข้อให้มีความคงทนมากขึ้น สึกช้าลง ส่งผลให้อายุการใช้งานของข้อยาวนานขึ้น เช่นการใช้เซรามิคหรือโลหะทำผิวเบ้าสะโพกเทียม หรือการใช้เซรามิคทำหัวสะโพกเทียม


Call Center : 0-5393-6900-1 / คลินิกกระดูกและข้อ : 0-5393-6952
Line iD : @sriphatcenter