ปวงข่าพระพุทธเจ้า ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อม

กลุ่มอาการเส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve) ถูกกดทับในช่องลอดของข้อมือ


รศ.นพ.ปรีชา  ชลิดาพงศ์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านกระดูกและข้อ

รหัสเอกสาร  SD-HA-IMC-015-R-OO


        เมื่อท่านมีอาการชาหรือปวดหรือมีความรู้สึกไม่สบาย ไม่ปกติบริเวณปลายนิ้วมือ โดยเฉพาะนิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้ นิ้วกลาง โดยไม่ทราบสาเหตุ อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น 



    1. ภยันตรายต่อเส้นประสาทมีเดียนในรยางค์ส่วนบน

    2. เกิดจากสภาวะที่ทำให้การไหลเวียนของโลหิตที่เข้าไปเลี้ยงเส้นประสาทบกพร่องจากสาเหตุต่างๆ

    3. เป็นผลแทรกซ้อนจากโรคต่างๆ เช่น เบาหวาน ต่อมไทรอยด์เป็นพิษ หรือการติดเชื้อไวรัสของเส้นประสาท เป็นต้น

    4. เนื้องอกบางชนิดของเส้นประสาทหรือเนื้อเยื่อรอบๆเส้นประสาท

    5. การอักเสบของเนื้อเยื่อสร้างน้ำเลี้ยงเส้นเอ็นที่ทำหน้าที่งอนิ้ว บริเวณช่องลอดของเส้น ประสาทบริเวณข้อมือ

    6. ปลายประสาทอักเสบสภาวะการกดทับเส้นประสาท ทำให้การไหลเวียนของโลหิตของเส้นประสาทบกพร่องนี้ เป็นสภาวะที่พบบ่อย ด้วยอุบัติการณ์ประมาณร้อยละ 10 ของสตรีวัยทำงาน ซึ่งกลุ่มอาการนี้เรียกว่า “CARPAL  TUNNEL  SYNDROME” หรือเรียกเป็นภาษาไทยว่า “กลุ่มอาการที่เกิดจากการกดทับเส้นประสาทมีเดียนในช่องลอดของข้อมือ” จากกายวิภาคในบริเวณดังกล่าวจะพบว่า เส้นประสาทมีเดียน อยู่ร่วมกับเอ็นงอนิ้วมือเก้าเส้น และมีเนื้อเยื่อสร้างน้ำเลี้ยงเส้นเอ็น ภายในช่องลอดที่มีผนังสามด้านเป็นกระดูก และผนังบริเวณฝ่ามือเป็นเส้นเยื่อพังผืดแข็ง เมื่อใดมีการเพิ่มปริมาตรและขนาดของเนื้อเยื่ออวัยวะหรือมีการลดขนาดของช่องลอด จะทำให้เกิดแรงดันภายในช่องลอดเพิ่มขึ้น แรงดันที่เพิ่มขึ้นนี้จะทำให้รูของหลอดโลหิตขนาดเล็กของเส้นประสาทมีเดียนตีบแคบ จึงเกิดการไหลเวียนของโลหิตบกพร่อง ซึ่งร้อยละ 80 ของกลุ่มอาการนี้ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด


อาการและอาการแสดง

        ผู้ป่วยจะรู้สึกชาปลายนิ้วมือบางนิ้วหรือทุกนิ้ว อาการจะมากขึ้นเมื่อหลับไปสักพัก หรือขณะขับรถจักรยานยนต์ เมื่อได้สะบัดมือ นวดมือ แล้วจะดีขึ้น ผู้ป่วยมักคิดว่านอนทับมือจึงมีอาการนี้เกิดขึ้น บางท่านจะมีอาการชาหรือปวดมากขึ้น บางโอกาสจะรู้สึกปวดร้าวไปยังปลายแขนและต้นแขน บางครั้งจะรู้สึกว่ามือไม่มีแรง แต่ถ้าเป็นมากขึ้นแล้ว จะมีอาการฝ่อของกล้ามเนื้อโคนนิ้วหัวแม่มือส่วนด้านนอก บางครั้งรู้สึกว่านิ้วมือบวม แต่เมื่อดูนิ้วมือแล้วไม่เห็นว่านิ้วมือบวม เพราะปัญหาเกิดกับการไหลเวียนของโลหิตไปเลี้ยงยังเส้นประสาทมีเดียน ทำให้การทำงานของเส้นประสาทบกพร่อง เพราะหน้าที่ของเส้นประสาท คือ รับความรู้สึกและเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อ อาการแสดงจึงมักแสดงออกทางความรู้สึกก่อนในขั้นต้น ตามด้วยอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ MEDIAN NERVE (เมื่อเคาะที่ประสาทมีเดียนบริเวณข้อมือ จะมีอาการเสียวมาที่ปลายนิ้วหัวแม่มือหรือปลายนิ้วชี้หรือนิ้วกลาง)    


การรักษาประกอบด้วย


    1. การรักษาด้วยยารับประทาน จำพวกวิตามินบี ยาลดการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID)

    2. การรักษาด้วยยาฉีดเฉพาะที่จำพวกสเตียรอยด์ (Steroid) เข้าไปในช่องลอดของฝ่ามือ เพื่อลดการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบเส้นประสาท

    3. การรักษาโดยการใส่กายอุปกรณ์ เพื่อพักการเคลื่อนไหวของข้อมือ เพราะถ้าข้อมืองอหรือกระดูกขึ้น จะทำให้เกิดการเพิ่มแรงดันภายในช่องลอด ความดันที่เพิ่มขึ้นจะไปกดหลอดเลือดเล็กๆ ของเส้นประสาท ทำให้เลือดไปเลี้ยงเส้นประสาทน้อยลง

    4. เมื่อรักษาด้วยยาหรือกายอุปกรณ์ไม่ดีขึ้น ควรรักษาด้วยการผ่าตัดคลายการกดทับ โดยการตัดเยื่อพังผืดส่วนผนังทางด้านฝ่ามือของช่องลอดที่คลุมเส้นประสาท เพื่อขยายปริมาตรของช่องลอด และลดความดันภายในช่องลอด


วิธีการผ่าตัดมี 2 วิธี คือ

    - การผ่าตัดตามปกติ

    - การผ่าตัดโดยใช้กล้องสอดเข้าบริเวณข้อมือเพื่อตัดขยายเยื่อพังผืด บาดแผลจะยาวประมาณ 2 - 3 เซนติเมตร แต่จากการศึกษาพบว่าผลขั้นสุดท้ายไม่แตกต่างกัน


ผลแทรกซ้อน

    1. ถ้าไม่รักษาจะทำให้การรับความรู้สึกบกพร่อง มีอาการชาหรือปวดมากขึ้น และกล้ามเนื้อโคนนิ้วหัวแม่มือที่เลี้ยงไปยังเส้นประสาทดังกล่าวลีบ และกล้ามเนื้อของนิ้วหัวแม่มืออ่อนแรง

    2. ถ้ารักษาโดยการฉีดยาต้องระมัดระวังไม่ให้เกิดอันตรายต่อเส้นประสาทมีเดียน ขณะฉีดยา ปลายเข็มไม่ควรสัมผัสกับเส้นประสาท

    3. รักษาโดยยารับประทานจำพวกยาลดการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID) เพราะอาจจะมีการระคายเคืองกระเพาะอาหารได้

    4. รักษาโดยการผ่าตัด ในการรักษาโรคดังกล่าวมักได้ผลดีเกือบทั้งหมด แต่อาจมีอาการเจ็บรอยแผลผ่าตัด ภายหลังการผ่าตัดนาน 2 - 3 เดือน พบได้ในผู้ป่วยร้อยละ 15 ซึ่งเกิดจากการอักเสบของเนื้อเยื่ออ่อน

    5. ผู้เขียนคิดว่าการรักษาแรกเริ่มควรเป็นการฉีดยาจำพวกสเตียรอยด์เฉพาะที่ เข้าไปในช่องลอด 2 หรือ 3 ครั้ง ถ้าไม่ได้ผลจึงพิจารณาผ่าตัด เพราะการรักษาด้วยยารับประทานและกายอุปกรณ์ มักไม่ค่อยได้ผลในการรักษาเท่าที่ควร



Call Center : 0-5393-6900-1/คลินิกกระดูกและข้อ : 0-5393-6952
Line iD : @sriphatcenter