การผ่าตัดทำเส้นล้างไต ( AVF )

ศ.นพ.กิตติพันธุ์  ฤกษ์เกษม

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านศัลยกรรมระบบหลอดเลือด
ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รหัสเอกสาร SD-HA-IMC-051-R-00


การผ่าตัดทำเส้นเลือดล้างไตหรือที่เรียกว่า AVF แปลว่าอะไร

        เป็นการผ่าตัดเปิดแผลขนาดเล็กที่แขน เพื่อหาหลอดเลือดแดงและดำ หลังจากนั้นจะทำทางเชื่อมติดต่อกันระหว่างหลอดเลือดทั้งสอง ส่งผลให้เลือดจำนวนมากไหลจากหลอดเลือดแดงไปยังหลอดเลือดดำ แล้วเส้นเลือดดำก็จะโป่งพอง เหมาะสำหรับการใช้ฟอกไต



ทำไมต้องผ่าตัดทำเส้นล้างไต
        การฟอกไตเป็นการล้างของเสียในร่างกาย โดยใช้เครื่องฟอกไตแทนไตที่เสียไปแล้ว การทำเส้นจะเป็นการทำให้ใส่เข็มล้างไตได้ง่ายขึ้น วิธีนี้เป็นวิธีที่ดีที่สุดในกระบวนการล้างไต ท่านจะไม่จำเป็นต้องมีสายคาอยู่ที่คอหรือที่ขาเพื่อใช้ในการล้างไต นอกจากจะไม่สะดวกแล้ว ยังเจ็บแผลและเสี่ยงต่อการติดเชื้ออีกด้วย


ภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดทำเส้นล้างไตมีดังนี้
        ๐  เกิดเลือดคั่งบริเวณที่ผ่าตัด ดังนั้นในระหว่างที่ท่านกลับไปอยู่บ้านแล้วมีเลือดออกมาก กรุณามาพบแพทย์ทันที
        ๐  เส้นที่ต่อไว้อาจอุดตันได้จากการมีก้อนเลือด
        ๐  แผลผ่าตัดติดเชื้อ
        ๐  อาการขาดเลือดไปเลี้ยงที่มือ ซึ่งเกิดได้ไม่บ่อย
        ๐  ปัญหาจาการดมยาสลบหรือยาชา

        สิ่งที่ผู้ป่วยควรคำนึงถึงเสมอคือความสำเร็จของการทำเส้นล้างไตจะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง ได้แก่ คุณภาพของหลอดเลือดแดง หลอดเลือดดำ การออกกำลังของมือ และความเข้มข้นของเลือด ดังนั้นการผ่าตัดทำเส้นอาจจะไม่สำเร็จในการทำครั้งเดียว


เส้นเทียมคืออะไร
        บางครั้งเมื่อท่านไม่มีหลอดเลือดดำที่ดีในการทำเส้นแล้ว อาจจะใช้หลอดเลือดเทียม (ท่อพลาสติกสังเคราะห์) มาแทนได้ เป็นที่ทราบกันมานานแล้วว่า การใช้หลอดเลือดดำของผู้ป่วยเองดีกว่า เพราะโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่ามากเมื่อเทียบกับหลอดเลือดเทียม และที่สำคัญหลอดเลือดเทียมมีราคาแพง ดังนั้น ศัลยแพทย์จึงใช้ในรายที่ไม่มีหลอดเลือดดำจริงๆ


การผ่าตัดนี้ปวดไหม

        ในการผ่าตัดของเรา จะมีวิสัญญีแพทย์มาร่วมทำให้ท่านผ่านการผ่าตัดอย่างมีอาการเจ็บปวดน้อยที่สุด และเฝ้าดูอาการของท่านอย่างใกล้ชิด เพื่อให้การผ่าตัดปลอดภัยมากที่สุด 

การผ่าตัดรักษา ใช้เวลานานไหม

การผ่าตัดเองมักใช้เวลาระหว่าง 1-2 ชั่วโมง นอนโรงพยาบาลประมาณ 1 คืน ก่อนกลับบ้าน

ต้องเตรียมตัวอะไรบ้างในการผ่าตัด
    - แพทย์จะทำการตรวจความแข็งแรงสมบูรณ์ของท่านก่อนผ่าตัด
    - งดอาหารอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนผ่า ยกเว้นยาที่รับประทานประจำ
    - ในบางรายแพทย์จะใช้เครื่องอัลตราซาวด์ช่วยในการตรวจหาหลอดเลือดก่อนผ่าตัด
    - ห้ามลบรอยปากกาที่เขียนบนแขนของท่าน
    - ระมัดระวังไม่ให้แขนทั้งสองข้างถูกเข็มแทงหรือเจาะเลือด
    - ผู้ป่วยต้องบอกแพทย์และทีมงานทุกครั้งถ้าผู้ป่วยกำลังรับประทานยาหรือฉีดยาละลายลิ่มเลือดอยู่

หลังผ่าตัดท่านควรจะปฏิบัติตัวเช่นใด
        ขอให้ท่านสังเกตว่าเมื่อใช้มือคลำ เลือดจะไหลดังขึ้นภายในแขนบริเวณแผลผ่าตัด นั่นแสดงว่าเส้นเลือดที่ต่อไว้ทำงานได้ดี แต่เมื่อใดที่ท่านคลำไม่ได้ ท่านควรติดต่อมาพบแพทย์ทันที การที่จะทำให้หลอดเลือดทำงานได้ดีขึ้น และใช้งานได้เร็ว ผู้ป่วยควรออกกำลังโดยการกำมือและคลายมือบ่อยๆ (ประมาณ 400 ครั้งต่อวัน)

     
 
        
 
        เมื่อแพทย์อนุญาตให้ท่านออกจากโรงพยาบาล ท่านควรมีญาติมารับ เพราะช่วงหลังผ่าตัดท่านอาจจะมีอาการอ่อนเพลียและง่วงนอนเล็กน้อย หลังออกจากโรงพยาบาลท่านจะต้องมาพบแพทย์อีกครั้งใน 2 สัปดาห์

Call Center : 0-5393-6900-1 / คลินิกศัลยกรรม : 0-5393-6826
Line iD : @sriphatcenter