การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอก

เอกสารประกอบ  

การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอก

Transthoracic Echocardiography,TTE


        คือ การสร้างภาพหัวใจจากการสะท้อนกลับของคลื่นเสียงความถี่สูง ที่ส่งจากหัวตรวจผ่านทางผนังหน้าอกไปถึงหัวใจ เป็นการตรวจพิเศษที่ทำได้ง่าย สะดวกรวดเร็ว ทราบผลทันที มีความปลอดภัย และมีค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด สามารถตรวจได้ทุกเพศทุกวัย สตรีมีครรภ์ก็รับการตรวจได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายใดๆ

“เสียง” เป็นคลื่นเชิงกลที่เกิดจากจุดกำเนิดที่มีการสั่น แล้วส่งถ่ายพลังงานกระจายผ่านตัวกลางออกไปในแนวเส้นตรง เมื่อกระทบตัวกลางที่มีความหนาแน่นมากกว่า คลื่นบางส่วนจะมีการหักเหและเลี้ยวเบนไป บางส่วนจะเกิดการสะท้อนกลับ (reflection) เกิดเป็น”เสียงสะท้อน”(Echo) คลื่นเสียงที่สะท้อนกลับจะมีการแทรกสอดกับคลื่นตั้งต้นที่ส่งมาจากจุดกำเนิด อาจจะในเชิงเสริมกันหรือหักล้างกัน จนในที่สุดคลื่นเสียงที่สะท้อนกลับจะมีลักษณะเฉพาะตัว และมีความเร็วในการสะท้อนกลับแตกต่างกัน ขึ้นกับวัตถุหรือตัวกลางที่ไปกระทบมา จากหลักการนี้นักวิทยาศาสตร์นำมาใช้ในการสร้างภาพหัวใจจากคลื่นเสียงสะท้อน โดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูง (Ultrasound) ขนาด 1 ถึง 5 เมกะเฮิรตซ์ (MHz) ที่ระดับความเข้มไม่เกิน 1 วัตต์ต่อตร.ซม.(W/cm2) ส่งออกมาจากหัวตรวจผ่านผนังหน้าอกไปถึงหัวใจ ตลอดทางที่คลื่นเสียงความถี่สูงผ่านเนื้อเยื่อต่างๆ จะเกิดเสียงสะท้อนกลับแตกต่างกันตามองค์ประกอบของเนื้อเยื่อ กลับเข้าสู่ตัวรับสัญญาณที่หัวตรวจแล้วเชื่อมไปยังคอมพิวเตอร์ในตัวเครื่อง แปลงเป็นสัญญาณภาพดิจิตอล เห็นผ่านหน้าจอได้ตลอดเวลาขณะตรวจ (Real time)


        ประโยชน์ของการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอก (Transthoracic Echocardiography,TTE )

• วินิจฉัยโรค และวางแผนการรักษา

• ติดตามและประเมินผลการรักษาเพื่อปรับยา หรือวิธีการรักษาให้ได้ผลเต็มที่อย่างปลอดภัย


        ข้อบ่งชี้ในการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอก (Transthoracic Echocardiography,TTE )

1. เมื่อมีอาการหรือสภาวะที่สงสัยสาเหตุมาจากหัวใจ ได้แก่ เหนื่อยหอบ เจ็บอก ภาวะลิ่มเลือดอุดตันหลอด

เลือดแดงที่ไปเลี้ยงสมอง หรือหลอดเลือดแดงส่วนปลายที่อวัยวะต่างๆ เป็นต้น

2. เมื่อการตรวจร่างกายสงสัยโรคหัวใจผิดปกติแต่กำเนิด หรือเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม  ความผิดปกติของห้อง

หัวใจ/ลิ้นหัวใจ/กล้ามเนื้อหัวใจ/เยื่อหุ้มหัวใจ/หลอดเลือดแดงใหญ่ (Aorta) โรคความดันในปอดสูง

3. เมื่อผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ได้แก่ ตัวชี้วัดทางชีวภาพของหัวใจ (Cardiac biomarker) เอ็กซเรย์

ทรวงอก คลื่นไฟฟ้าหัวใจ เป็นต้น มีความผิดปกติ สงสัยสาเหตุมาจากหัวใจ

4. เมื่อพบภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmias) ที่ก่อให้เกิดอาการ หรือมีความเสี่ยงต่อชีวิตและสุขภาพ

ได้แก่ หัวใจเต้นกระตุกชนิดที่มีจุดกำเนิดจากหัวใจห้องล่าง โดยเกิดขึ้นบ่อยหรือเกิดขึ้นขณะออกแรง

(Ventricular Premature Contractions,VPCs หรือPVCs)  หัวใจห้องบนสั่นพริ้ว (Atrial Fibrillation,AF) หัวใจเต้นเร็วผิดปกติทั้งชนิดที่จุดกำเนิดจากหัวใจห้องบน (Supraventricular Tachycardia,SVT) หรือจุดกำเนิดจากหัวใจห้องล่าง (Ventricular Tachycardia,VT)

5. เมื่อมีอาการหรือเกือบจะมีอาการวูบ หน้ามืดเป็นลม หมดสติ ที่มีลักษณะทางคลินิกสงสัยโรคหัวใจ

6. เมื่อจำเป็นต้องทราบภาวะการทำงานของหัวใจก่อนให้เคมีบำบัด หรือการผ่าตัดที่มีความเสี่ยงสูง

7. ในภาวะวิกฤตเฉียบพลันที่เกี่ยวข้องกับระบบหัวใจ ได้แก่

• ภาวะช็อค หรือ ภาวการณ์ไหลเวียนโลหิตไม่คงที่ ที่สงสัยสาเหตุจากหัวใจ

• ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Acute Coronary Syndrome,ACS)

• ภาวะระบบหายใจล้มเหลวหรือขาดออกซิเจนที่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด

• ภาวะลิ่มเลือดอุดตันปอด

• ภาวะได้รับบาดเจ็บต่อหัวใจ

8. หลังจากที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจจะทำซ้ำเมื่อมีอาการ หรือสภาวะทางคลินิกที่

เปลี่ยนแปลง เพื่อปรับการรักษาให้เหมาะสมกับการดำเนินโรค


        ขั้นตอนการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอก (Transthoracic Echocardiography,TTE )
1. ผู้รับการตรวจเปลี่ยนเสื้อผ้าที่โรงพยาบาลเตรียมไว้ให้
2. เจ้าหน้าที่จัดให้ผู้รับการตรวจนอนบนเตียงราบ ตะแคงไปด้านซ้ายเล็กน้อย ติดตัวรับสัญญาณคลื่นไฟฟ้า
หัวใจที่ผิวหนัง 3 จุด และเปิดส่วนของเสื้อบริเวณหน้าอกออกเตรียมพร้อมสำหรับการตรวจ
3. แพทย์จะเริ่มทำการตรวจโดยใช้เจลใสป้ายบริเวณหน้าอก แล้วใช้หัวตรวจแตะบริเวณหน้าอกและเลื่อนไปมา
ตามตำแหน่งที่ต้องการให้เห็นภาพ
(ขณะตรวจเราจะไม่ได้ยินคลื่นเสียงที่ส่งออกมาหรือที่สะท้อนกลับ เพราะเป็นคลื่นอัลตร้าซาวด์ (Ultrasound)
มนษุย์สามารถได้ยินเสียงเฉพาะย่านความถี่ 20 -20,000 เฮิรตซ์ (hertz, Hz) แต่ในขั้นตอนที่ตรวจ กระแส
การไหลเวียนโลหิตในหัวใจหรือหลอดเลือด (Doppler flow study) เครื่องแปลงสัญญาณให้ได้ยินเสียงดัง
ฟู่ๆ ตามจังหวะการเต้นของหัวใจด้วย)
4. การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจทางหน้าอกใช้เวลาทั้งหมดประมาณ 20-30 นาที
5. เมื่อตรวจเรียบร้อยแล้ว แพทย์จะอธิบายผลการตรวจให้ผู้รับการตรวจทราบ และสรุปแนวทางการรักษาใน
ลำดับต่อไป

เอกสารอ้างอิง


ข้อมูลอัพเดตเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2562

ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่

Call Center : 0-5393-6900-1
Line iD : @sriphatcenter