การฝังเข็ม

เอกสารประกอบ  

การฝังเข็ม (Acupuncture)


พญ.ชนัดดา วงศ์เอกชูตระกูล
แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและแพทย์ฝังเข็ม

รหัสเอกสาร PI-IMC-010-R-00



การฝังเข็ม (Acupuncture) คืออะไร

  การฝังเข็มเป็นศาสตร์หนึ่งในการรักษาโรคด้วยการใช้เข็มฝังตามจุดต่างๆ บนร่างกาย โดยใช้หลักการรักษาของแพทย์แผนจีน ทำให้ระบบลมปราณหมุนเวียนดีขึ้น และช่วยปรับสมดุลของร่างกาย มีงานวิจัยในปัจจุบันพบว่า การฝังเข็มทำให้เกิดการหลั่งสารสื่อประสาทที่ช่วยระงับปวด ลดการอักเสบ และเพิ่มการไหลเวียนเลือดในบริเวณที่มีการอักเสบด้วย 
  ศาสตร์ของการฝังเข็มเพื่อรักษาโรคมีมานานนับ 4,000 กว่าปี จนปัจจุบันนี้การรักษาโรคด้วยการฝังเข็มได้เป็นที่ยอมรับจากวงการแพทย์ทั่วโลก และองค์การอนามัยโลกหรือ WHO (World Health Organization) ได้ประกาศรับรองผลการรักษาโรคด้วยวิธีนี้มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2522


การฝังเข็มเจ็บหรือไม่
         การฝังเข็มเป็นการใช้เข็มขนาดเล็กมากประมาณ 0.2 มิลลิเมตร (เล็กกว่าเข็มฉีดยาทั่วไปประมาณ 4-6 เท่า จึงเจ็บน้อยกว่า)  ขณะที่เข็มผ่านผิวหนัง อาจจะรู้สึกเจ็บเล็กน้อย หากผู้ป่วยคลายความกังวล ปล่อยตัวตามสบายระหว่างการฝังเข็ม จะทำให้เจ็บน้อยลง


เข็มที่ใช้ฝังเป็นอย่างไร
         เข็มที่ใช้มีขนาดเล็กและบางมาก เป็นเข็มตัน ปลายตัด ไม่มีสารหรือยาชนิดใดเคลือบอยู่ เข็มที่ใช้ที่คลินิกฝังเข็ม ศูนย์ศรีพัฒน์ฯ เป็นเข็มใหม่ ใช้เพียงครั้งเดียวแล้วทิ้ง ไม่นำกลับมาใช้ซ้ำโดยเด็ดขาด


การฝังเข็มรักษาโรคอะไรได้บ้าง
  องค์การอนามัยโลก (WHO) มีประกาศเกี่ยวกับ โรคที่รักษาด้วยการฝังเข็มแล้วได้ผลดี* มีหลักฐานชัดเจนจากงานวิจัยรองรับ ดังนี้
         อาการปวด เช่น ปวดคอ ปวดไหล่ ปวดศอก ปวดหลัง ปวดเข่า ปวดจากโรคข้อรูมาตอยด์ ปวดเคล็ดขัดยอก ปวดกระเพาะและลำไส้ ปวดประจำเดือน ปวดนิ่วในถุงน้ำดี ปวดไมเกรน ปวดศีรษะที่มีสาเหตุมาจากความเครียด หรือก่อนการมีประจำเดือน ปวดในระบบทางเดินปัสสาวะ ปวดเส้นประสาท ปวดเส้นประสาทบนใบหน้า ปวดหลังการผ่าตัด
         โรคทั่วไป เช่น โรคอัมพฤกษ์อัมพาต และผลข้างเคียงจากป่วยด้วยโรคทางสมอง ความดันโลหิตสูงหรือต่ำ เม็ดเลือดขาวน้อยกว่าปกติ ภูมิแพ้ หอบหืด อาการซึมเศร้า วิตกกังวล นอนไม่หลับ แพ้ท้อง คลื่นไส้อาเจียน
  นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มโรคอื่นๆ อีกมากมาย ที่รักษาหรือบรรเทาได้ด้วยการฝังเข็ม สามารถสอบถามแพทย์เพิ่มเติม ก่อนการรักษา
(*อ้างอิงจาก World Health Organization. Acupuncture: Review and Analysis of Reports on Controlled Clinical Trials. Geneva: World Health Organization; 2003.)


ผู้ป่วยกลุ่มไหนบ้างที่ไม่เหมาะต่อการฝังเข็ม

        1. ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด หรือใช้ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น ยาวาร์ฟาริน (Warfarin)

        2. ผู้ป่วยที่ไม่เข้าใจการสื่อสาร ไม่สามารถให้ความร่วมมือระหว่างการฝังเข็มได้

        3. ผู้ป่วยที่กลัวเข็มมาก ไม่สามารถควบคุมตนเองได้

        4. ผู้ป่วยโรคที่จำเป็นต้องผ่าตัด หรือโรคมะเร็งที่ยังไม่ได้รับการรักษาทางการแพทย์แผนปัจจุบัน

        5. สตรีตั้งครรภ์ (หากต้องการฝังเข็ม จำเป็นต้องแจ้งแพทย์ก่อนฝังเข็ม)


ก่อนฝังเข็มควรเตรียมตัวอย่างไร

        1. ควรรับประทานอาหารมาก่อน ประมาณ 1-2 ชั่วโมง และไม่ควรรับประทานอาหารมากจนเกินไป

        2. ควรพักผ่อนนอนหลับอย่างเพียงพอ ไม่อ่อนเพลีย

        3. ควรขับถ่ายให้เรียบร้อยก่อนการฝังเข็ม

        4. ควรปิดเครื่องมือสื่อสารทุกชนิด


ระหว่างฝังเข็มควรทำอย่างไร       

        1. แพทย์จะฝังเข็มคาไว้ประมาณ 20-30 นาที ผู้ป่วยควรผ่อนคลาย อาจหลับตาและหายใจเข้าออกช้าๆ ให้เป็นจังหวะ

สม่ำเสมอ เพื่อช่วยทำให้จิตใจสงบระหว่างการรักษา

        2. ผู้ป่วยควรนอนนิ่งๆ ไม่ควรขยับแขนขา หรือบริเวณที่ฝังเข็มไว้ จะทำให้ปวดได้

       3. หากมีอาการผิดปกติหรือไม่สบายใด ๆ เกิดขึ้น เช่น แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก หน้ามืด รู้สึกวิงเวียนศีรษะเหมือนจะเป็นลม ให้แจ้งแพทย์หรือพยาบาลทันที


หลังฝังเข็มควรทำอย่างไร

        1. สำรวจร่างกายบริเวณที่ฝังเข็ม หากมีความผิดปกติ  ให้แจ้งแพทย์หรือพยาบาลทันที

        2. ควรดื่มน้ำอุ่นหลังการฝังเข็ม 

        3. หลีกเลี่ยงไม่ให้ร่างกายโดนลม เป็นเวลา 1 ชั่วโมงหลังการฝังเข็ม



การฝังเข็มแผนจีน  (Acupuncture)

การใช้เข็มคลายกล้ามเนื้อเฉพาะจุด 

(Trigger point release)

เน้นปรับสมดุลร่างกายโดยใช้หลักการของเส้นลมปราณตามหลักการแพทย์แผนจีน
ใช้หลักการแพทย์แผนปัจจุบัน โดยใช้เข็มคลายปมกล้ามเนื้อเพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือดเฉพาะจุด ระบายของเสียในเซลล์กล้ามเนื้อ
ดำเนินการโดยแพทย์ฝังเข็ม
ดำเนินการโดยแพทย์แผนปัจจุบัน มักเป็นแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูหรือศัลยแพทย์กระดูกและข้อ
เน้นปรับสมดุลร่างกาย จึงรักษาโรคได้ครอบคลุมทุกระบบ
รักษาเฉพาะอาการปวดตึงเฉพาะจุดเท่านั้น
จุดที่ฝังเข็ม อาจอยู่ห่างจากบริเวณที่มีอาการ เช่นปวดบ่าซ้ายอาจฝังเข็มที่ขาขวาเพื่อหมุนเวียนลมปราณไปที่บ่าซ้าย
ปวดตรงไหนใช้เข็มกระตุ้นตรงบริเวณที่เป็น
ใช้เข็ม 1-30 เล่มฝังตามส่วนต่างๆของร่างกาย
ขึ้นอยู่กับสภาพความเสียสมดุลของร่างกายผู้ป่วย

ใช้เข็ม 1 ถึง 3 เล่ม ต่อจุดที่มีอาการ
บางครั้งอาจมีการใช้ยาชาฉีดเฉพาะจุด ร่วมด้วย

มีอาการเจ็บน้อยมากเฉพาะช่วงที่เข็มผ่านผิวหนังเท่านั้น
อาจปวดตื้อๆตอนเข็มกระตุ้นให้กล้ามเนื้อกระตุกก่อนคลายปมและอาจมีปวดระบมได้เล็กน้อยไม่เกิน 2-3 วัน

การเลือกใช้วิธีการฝังเข็มแบบไหน ขึ้นกับสภาพร่างกายผู้ป่วย บางครั้งแพทย์อาจเลือกใช้ทั้งสองวิธีผสมผสานกัน เพื่อให้เกิดผลการรักษาที่ดีที่สุด
 “การฝังเข็ม ไม่ได้เน้นรักษาเฉพาะโรคใดโรคหนึ่ง แต่เน้นการปรับสมดุลร่างกายแบบองค์รวมเพื่อให้ร่างกายบำบัดรักษาตัวเองต่อไป แต่เน้นการปรับสมดุลร่างกายแบบองค์รวมเพื่อให้ร่างกายบำบัดรักษาตัวเองต่อไป โดยไม่ใช้ยาหรือสารเคมีใดๆ ร่วมในการฝังเข็ม จึงให้ผลการรักษาที่ค่อนข้างดี มีความปลอดภัย มีผลข้างเคียงและภาวะแทรกซ้อนน้อยมาก”

สอบถามเพิ่มเติมที่ คลินิกฝังเข็ม ศูนย์ศรีพัฒน์ หมายเลขโทรศัพท์ 053-936962

22 มกราคม 2561


ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
Call Center : 0-5393-6900-1
Line iD : @sriphatcenter